Dit jaar bestaat de Peugeot 505 vijfentwintig jaar. Achter de subtiele verschijning van de 505 schuilt een interessante geschiedenis. Een geschiedenis die begon als prototype en opvolger van zijn populaire voorganger de Peugeot 504 en die in de tweede helft van de jaren tachtig de kar van Peugeot zou trekken. Een leek kan zich slechts een sedan en break herinneren maar de kenner weet dat de 505 zich ontpopte tot een multifunctionele alleskunner.
Het prototype
De populariteit van de 504 bracht Peugeot aan het denken. Midden jaren zeventig werd het “2 liter segment” steeds belangrijker. Een trend die tegen het einde van de zeventiger jaren cruciaal zou zijn als Peugeot een opvolger van de 504 zou willen introduceren. Het gamma van Peugeot had zich met de komst van de 604 in 1975 naar een hoger segment ontwikkeld. Maar de economie zat niet mee. Een oliecrisis en de daaropvolgende economische teruggang zorgden ervoor dat veel minder klanten dan verwacht de overstap naar het hogere segment, de 604, maakten. In 1974 was men al begonnen met de ontwikkeling van wat later de 505 zou worden. In de 1977 werden op internationaal niveau diverse proeven gehouden om te kijken hoe het ontwerp van de nieuwe Peugeot bij de consument viel. Het resultaat was opmerkelijk positief. Zo positief dat men besloot dat de 505 een niveau hoger dan de 504 zou worden maar bewust wel onder de 604. En zo kwam in 1979 een modern vormgegeven 505 op de markt. Terwijl de modellenlijn van de 504 rustig werd afgebouwd kreeg de 505 de kans om zich te profileren. Daarmee bood Peugeot begin jaren tachtig een ruime keuze in het populaire “2 liter segment” en was er een goede opvolger voor de succesvolle 504 op de markt verschenen.
Het design
Peugeot had al sinds de vijftiger jaren in toenemende mate steeds meer samengewerkt met de Italiaanse autodesigner Pininfarina. Ook voor de 505 werd de Italiaanse ontwerper gevraagd. Maar dit keer kreeg het designteam van Peugeot in Parijs ook de opdracht zich over het ontwerp van “de opvolger van de 504” te buigen. Aanvankelijk ging men bij de eigen studio van Peugeot vanuit dat het bestaande ontwerp van de 504 een “opfrisbeurt” zou krijgen. Zo gezegd, zo gedaan en het ontwerpteam van Peugeot toonde een model met een nieuw gezicht. De neus en de achterkant waren opnieuw vormgegeven maar het familietrekje met het stijlvolle knikje in de achterpartij maakte meteen duidelijk dat we hier nog steeds te maken hadden met een opgewaardeerde 504.
Pininfarina echter kwam met een compleet ander model. Een subtiele, strakke en moderne mock-up maar toch met herkenbare familietrekjes van de 504. Peugeot koos uiteindelijk voor het ontwerp van Pininfarina. Een ontwerp dat aan de ene kant tijdloos is maar aan de andere kant ook modern en trefzeker. In 1978 werd bij Pininfarina begonnen met het ontwerp van de break die als model van de tekentafel heel snel zijn weg naar de showroom vond.
De modellen
Sedan
De Peugeot achterwiel aangedreven 505 is er in een sedan en een break versie geweest. Het aantal varianten echter was zeer uitgebreid. In tegenstelling tot zijn Franse concurrenten zoals de Citroën CX en de Renault 20 was de 505 een echte sedan. Bij de introductie in Nederland in 1979 was de 505 sedan in de varianten GR, SR, Ti, STi met benzinemotor verkrijgbaar en dieselen kon met de GRD en de SRD. Later was er op de dieselmotoren ook een turbo (SRD Turbo) verkrijgbaar waardoor de 505 diesel zich sneller in het verkeer kon bewegen. Ook was er de SX Select met een 2.0 liter motor en de SXD en werd de 505 in diverse “special editions”op de markt gebracht. Enkele voorbeelden zijn de “Crystal” (1983) en de “Magnum” (1988).
Break & Familiale
De break, die in 1982 op de markt verscheen, was een opmerkelijk ruime auto. Naast de break was er ook een familiale. Deze familiale had een extra bank achterin waarmee maximaal 7 personen vervoerd konden worden. Een ideale auto voor grote gezinnen en wie koos voor een break kon rekenen op een riante laadruimte. Peugeot maakte dan ook niet voor niets reclame voor deze “grootste break van Europa”.
De hoeveelheid uitvoeringen van de break waren eindeloos. In beide varianten waren er benzine- en dieselmotoren bestonden er in diverse soorten en maten. De break kende vanaf 1983 ook een Commercial variant. Een 505 Break, tegenwoordig op grijs kenteken, die met het ontbreken van de achterbank(en) een extra grote laadruimte kende. Iedereen die bedrijfsmatig of privé grote hoeveelheden had te vervoeren maar niet zat te wachten op een bestelbus had aan de 505 Commercial een prima werkpaard. Ook was er een 4x4 uitvoering, beter bekent als de 505 Dangel. Deze 505 break, op een speciaal geprepareerd vierwiel aangedreven off-road onderstel, stond op de TRX velgen van de 604. Het Franse bedrijf Dangel maakte deze 505 speciaal op bestelling en vond voornamelijk aftrek bij franse overheidsinstellingen. De 505 Dangel was erg bruikbaar in de Afrikaanse regio’s en ook heeft de Gendarmerie Nationale veel gebruik gemaakt van deze robuuste variant. In totaal werden 5500 exemplaren van de 505 Dangel gebouwd.
Coupé & cabriolet
Helaas is de Peugeot 505 nooit als coupé of cabriolet in productie gegaan. Er zijn alleen prototypes gemaakt maar deze zijn helaas nooit in productie gegaan. De overweging om een coupe en cabriolet te produceren lag voor een belangrijk gedeelte bij de poging om voet aan wal te zetten op de Amerikaanse. De 505 wordt van 1982 tot 1992 in de Verenigde Staten verkocht. De US-versies zijn zowel interieur als exterieur totaal anders dan de versies die wij in Europa kennen. Zo hebben de basisversies in de Verenigde Staten al standaard een zwaardere motor en zijn de bumpers en knipperlichten anders dan in Europa. Ook wordt de break inde VS verkocht. Alleen werd de naam “break” omgedoopt in “Wagon”, anders snappen de Amerikanen niet dat om een versie met extra grote kofferbak gaat. Aanvankelijk lijkt de introductie overzee een succes. In 1984 worden maar liefst 25.000 exemplaren verkocht. Ook in de Verenigde Staten wacht men op een coupé en cabriolet. Om het Amerikaanse avontuur verder aan te gaan geeft Peugeot aan de Amerikaanse ontwerpstudio “Cars & Concepts” de opdracht om een Coupé en cabriolet versie te ontwerpen. Helaas bleef het bij deze prototypes. In totaal werden 100.000 exemplaren van de Peugeot 505 verkocht en met het einde van de 505 productie trok Peugeot zich terug op de Amerikaanse automarkt.
De 505 CKD
Deze term is van toepassing op de 505 die via de export naar bepaalde landen in Zuid Amerika en Azië ging. CKD staat voor “Completely Knocked Down”. In deze landen mocht de 505 niet als eindproduct worden verkocht maar mocht alleen als halffabrikaat of helemaal in onderdelen het land binnenkomen. Dit werd vaak gesteld omdat dit werkgelegenheid opleverde in de desbetreffende landen. En dus werden de onderdelen voor sommige overzeese markten in de Franse fabrieken bij elkaar gezocht, in containers verscheept en aan de andere kant van de oceaan pas geassembleerd.
Ten slotte
De Peugeot 505 speelde als model een cruciale rol in de geschiedenis van Peugeot. Hij werd in het leven geroepen omdat er van strategie gewijzigd moest worden. Vervolgens stond hij enige tijd aan het hoofd van het hele Peugeot-gamma om het estafettestokje in 1989 definitief door te kunnen geven aan een opvolger in een hoger segment: de Peugeot 605. De 505 is geen opvallende verschijning. Toch is het beslist geen karakterloze auto, integendeel zelfs, de 505 heeft zich in 12 jaar tijd, van GL tot GTI, ontplooit tot een multifunctionele alleskunner die gerealiseerd heeft wat Peugeot nodig had in de jaren tachtig. Hij was een waardige opvolger van de succesvolle 504 en de grotere 604 en bewoog zich als stijlvolle en sportieve zakenauto, bestelauto, gezinsauto en vierwiel aangedreven auto letterlijk en figuurlijk op alle denkbare terreinen. Hij wist zich staande te houden in diverse markten met steeds veranderende eisen en wensen. Maar de 505 vulde ook bij Peugeot intern een ruimte op waarin er van productiewijze werd omgeschakeld. De 504 als de ‘oude’ generatie en de 205 met de 405 als nieuwe generatie. En een periode waarin de consument kritischer en kritischer werd waarin veiligheid en een schoner milieu een belangrijke rol ging spelen. Maar in maart 1992 viel na 18 jaar het doek, van concept tot laatst geleverde auto, voor de 505.
